Stichting Beheer Kerkelijk Erfgoed Oostwold


Dakruiter met torenklok

De dakruiter bestaat uit twee lantaarns en wordt bekroond door een vergulde adelaar.

 

Mogelijk is de adelaar een verwijzing naar het oude stadswapen van de stad Groningen waarin ook een adelaar voorkwam. De stad Groningen had vroeger veel invloed in het Oldambt.

 

Een andere mogelijkheid is dat de adelaar verwijst naar het bekende Bijbelverhaal waarin de arend zijn jongen uit het nest stoot en op zijn vleugels draagt.



In de onderste lantaarn hangt een klok in een smeedijzeren klokkenstoel. De klok dateert van 1807 en is gegoten door A.H. van Bergen uit het naburige Midwolda. De klok wordt als luidklok en als slagklok gebruikt. De klokkenstoel dateert uit 1893 en is ook van de firma Van Bergen.

 

In 1943 werd de klok gevorderd door de Duitse bezetter, maar hij keerde in 1946 terug naar Oostwold. De klok werd eerst tijdelijk in een provisorische klokkenstoel op het plein voor de kerk gehangen.

 

De tekst op de klok luidt: VERNIEUWD TOEN TE OOSTWOLD KERKVOOGDEN WAREN DE HEER HENDRIKUS SPARRINGA EN DE ED. IAN WILLEMS ROEMELING EN REGNERUS BLAAUW PASTOR, DOOR ANDRIES HEERES VAN BERGEN ANNO 1807

 

De klok zal in 2019 worden opgehangen aan rechte as in plaats van aan een krukas. Dit om verdere slijtage aan de klok te voorkomen. De werkzaamheden worden uitgevoerd door Simon Laudy van Klokken- en Kunstgieterij Reiderland.



Tot het einde van de 19e eeuw hingen er twee klokken in de dakruiter: de klok uit 1807 en een nog veel ouder exemplaar, waarschijnlijk daterend uit de 15e eeuw. Tot 1807 was dit de luidklok, maar daarna werd het een slagklok om de uren aan te geven.

 

Waar de klok precies heeft gehangen (in de bovenste of onderste lantaarn) is niet meer precies na te gaan. Een ingrijpende restauratie heeft in 1976 alle mogelijke sporen aan de dakruiter uitgewist.

 

Aan het einde van de 19de eeuw (waarschijnlijk in 1893) is de klok terecht gekomen bij de Openbare Lagere School in Meerland, waar hij dienst deed als schoolbel. In 1943 tenslotte werd ook deze klok verwijderd.

 

Jarenlang wist slechts een select groepje kenners dat de klok de Tweede Wereldoorlog had overleefd. Hij is in 1956 door de toenmalige gemeente Midwolda geschonken aan het Groninger Museum, waar hij is opgenomen in de historische collectie.

 

De tekst op de klok luidt: O REX GLORIE CRISTE VENI CUM PACE


De Stichting Beheer Kerkelijk Erfgoed Oostwold beheert alle monumentale bezittingen van de Hervormde gemeente te Oostwold (gemeente Oldambt).

 

De Stichting BKEO is door de Belastingdienst aangemerkt als culturele ANBI